Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna  Nowy Dwór Maz.
 
O Stacji 
Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Nowym Dworze Mazowieckim
tel: (022) 775-34-61
tel/faks: (022) 775-27-84
Telefon alarmowy: 0-602-586-438
Godziny pracy Stacji: 7:30 - 15:05


Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Nowym Dworze Mazowieckim została utworzona w 1954 roku.

Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Nowym Dworze Mazowieckim pełniącym jednocześnie funkcję Dyrektora PSSE jest pan lek.med. Andrzej Kudelski 


UWAGA

Duplikaty badań na nosicielstwo wykonywanych od roku  2003 wydaje Wojewódzka Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Warszawie ul. Żelazna 79

Aby uzyskać odpis badania należy przedłożyć w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej podanie o jego wydanie.

 WYNIKI BADAŃ i DUPLIKATY DO KSIĄŻECZKI ZDROWIA DO CELÓW SANITARNO – EPIDEMIOLOGICZNYCH WPISUJE LEKARZ

Książeczkę pacjent nabywa we własnym zakresie
Powiatowa Stacja nie prowadzi sprzedaży książeczek  do celów sanitarno – epidemiologicznych


INFORMACJA

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Mazowieckim w związku z odnotowywanym od połowy maja 2011 r. w Niemczech wzrostem zachorowań wywołanych werotoksycznym szczepem E.coli 0104 (STEC) przypomina o konieczności zachowania zasad higieny podczas przygotowywania i spożywania żywności, w szczególności świeżych owoców i warzyw, które będą spożywane na surowo. Przed poddaniem ich myciu powinny być namoczone, a następnie każda ich część powinna być dokładnie i wielokrotnie umyta. Szczegółowe informacje dotyczące zasad postępowania z żywnością wskazują ulotki informacyjne:

Pięć kroków do bezpieczniejszej żywności
Zasady bezpiecznego spożycia surowych warzyw i owoców

KOMUNIKAT PAŃSTWOWEGO POWIATOWEGO INSPEKTORA SANITARNEGO W NOWYM DWORZE MAZOWIECKIM

Informacja dla lekarzy
w sprawie postępowania w związku z przypadkami grypy A/H1N1


W związku ze zwiększającą się liczbą zachorowań na zakażenia górnych dróg oddechowych, w tym na grypę A (H1N1) zaleca się co następuje:
Objawy
W większości przypadków choroba przebiega łagodnie . Podstawowy zestaw leków obniżających gorączkę i zmniejszających dolegliwości ze strony układu mięśniowego jest wystarczający. Nie zaleca się stosowania kwasu acetylosalicylowego.
Nieskomplikowane przypadki grypy mogą być diagnozowane na podstawie objawów klinicznych .
Następujące objawy sugerujące cięższy przebieg choroby:
1. wysoka gorączka trwająca dłużej niż 3 dni
2. Spłycenie oddechu lub uczucie duszności
3. Obecność krwi w plwocinie
4. Obniżenie ciśnienia krwi
5. Znaczne osłabienie, zawroty głowy
6. Odwodnienie, które może prowadzić do skąpomoczu i zapaści
Leczenia antywirusowe
Leczenie antywirusowe jest zalecane :
- Osobom , które maja większe ryzyko ciężkiego przebiegu choroby ( np. kobiety w ciąży, noworodki i dzieci do 2 roku życia oraz pacjenci z przewlekłymi chorobami płuc, przewlekłej sterydoterapii i innych przewlekłych chorób) - należy stosować leczenie antywirusowe bezzwłocznie w przypadku umiarkowanego przebiegu choroby.
- Osobom , u których stwierdza się ciężki lub pogarszający przebieg choroby
Kobietom w ciąży zaleca się jak najszybciej kurację lekami antywirusowymi, niezależnie od przebiegu choroby ( Uwaga – ostrożnie należy podawać do 3 miesiąca ciąży ) .
Należy również leczyć lekami antywirusowymi niemowlęta i dzieci do drugiego roku życia , zwłaszcza jeśli mają inne choroby, a objawy grypowe narastają.
Osoby z podejrzeniem zapalenia płuc winny być niezwłocznie leczone antybiotykami i lekami antywirusowymi .
Leczenie antywirusowe nie jest zalecane osobom , które mają niepowikłany lub łagodny przebieg i nie są w żadnych z powyżej wymienionych grup wysokiego ryzyka.

Diagnostyka
Dostępne paskowe testy przesiewowe charakteryzują bardzo niską swoistością ( 10-70 % z zależności od producenta ), dlatego tez ich wyniki należy traktować z nieufnością
Osoby z cięższym przebiegiem infekcji grypopodobnej należy poddać diagnostyce genetycznej, a leczenie wdrożyć nie czekając na wyniki testów.

Minister Zdrowia
Ewa Kopacz

Krajowy Konsultant w dziedzinie chorób zakaźnych
Andrzej Horban



PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY
W NOWYM DWORZE MAZOWIECKIM

LEK. MED. ANDRZEJ KUDELSKI


 



Nowa grypa A(H1N1)
Propozycja zaleceń dla zakładów pracy

Ten materiał stanowi komentarz oraz propozycję Krajowego Konsultanta ds. Epidemiologii.
Nie jest on dokumentem obowiązującym prawnie.


Ogłoszenie przez WHO fazy pandemicznej nowej grypy A(H1N1) uzasadnia wzmożoną ostrożność i przygotowanie środków zapobiegawczych mających na celu zmniejszenie szybkości szerzenia się zakażeń w społeczeństwie. Pracodawcy i pracownicy mogą w tym odegrać istotną rolę.

Objawy nowej grypy A(H1N1) są podobne jak grypy sezonowej:
· gorączka
· kaszel
· ból gardła
· katar z płynną wydzieliną lub zatkanym nosem
· bóle mięśniowe i stawowe
· ból głowy
· dreszcze

W około 25-30% przypadków nowej grypy mogą występować wymioty i biegunka. Podobnie jak w grypie sezonowej część zachorowań przebiega ciężko, a nawet może zakończyć się śmiercią.

Zapobieganie szerzeniu się nowej grypy wśród zdrowych pracowników:
Szerzenie się nowej grypy, podobnie jak grypy sezonowej, odbywa się przez zakażenia drogą powietrzną i kropelkową. Możliwe jest też przenoszenie się jej przez dotykanie przedmiotów zanieczyszczonych śliną lub wydzieliną dróg oddechowych osoby chorej i następnie przenoszenie na śluzówki osoby zdrowej.

Co powinien zrobić pracodawca dla ochrony pracowników?
· Zachęcać ich do pozostania w domu w razie wystąpienia objawów grypowych i w jeśli to jest możliwe akceptować wykonywanie pracy w domu.
· Prowadzić aktywną politykę zapobiegania zakażeniom przez dostarczanie materiałów informacyjnych na temat zachowania w miejscu pracy, mycia rąk, etykiety kaszlu i czyszczenia nosa oraz promować w miejscu pracy zachowania zmniejszające prawdopodobieństwo zakażenia.
· Zapewnić miejsca do mycia rąk lub ich dezynfekcji preparatami alkoholowymi (≥60%) i zapewnić wyposażenie tych miejsc w odpowiednie środki i materiały.
· Zapewnić higienę miejsc pracy i regularną dezynfekcją powierzchni, które mogą być zanieczyszczone wydzielinami i których mogą dotykać pracownicy. Czas zakaźności wydzielin poza organizmem człowieka wynosi 2-8 godzin.
· W uzasadnionych przypadkach, po konsultacji z lekarzem lub pracownikiem PSSE, zalecić noszenie maseczek ochronnych na nos i usta w zakładach pracy lub w określonych miejscach zakładu.
· Zachęcać do szczepień przeciw grypie sezonowej oraz nowej grypie A(H1N1). Wskazane może być uzgodnione z lekarzem zorganizowanie akcji szczepień dla pracowników. Sfinansowanie takiej akcji przez zakład pracy może, w przypadku nasilonej epidemii, okazać się korzystne finansowo dla zakładu.

Co może zrobić pracownik aby zredukować prawdopodobieństwo szerzenia się zakażeń w miejscu pracy?
· Pozostać w domu w razie choroby. Jeżeli objawy odpowiadają wymienionym wyżej objawom grypy, należy pozostać w domu 7 dni od wystąpienia objawów lub 1 dzień po ustąpieniu objawów, jeżeli objawy trwają 7 dni lub dłużej.
· W czasie kaszlu lub czyszczenia nosa zakrywać nos i usta chusteczka jednorazową, którą po jednorazowym użyciu należy wyrzucić, a ręce umyć wodą z mydłem lub zdezynfekować roztworem alkoholu.
· W rozmowie unikać bliskich kontaktów twarzą w twarz. W tym szczególnym przypadku uzasadnione jest rozmawianie z głową odwróconą od rozmówcy.
· Unikać dotykania palcami ust, nosa i powiek oczu.

Postępowanie z pracownikami narażonymi w miejscu pracy na kontakt z prawdopodobnym lub potwierdzonym przypadkiem nowej grypy A(H1N1)

Jak postępować w przypadku, gdy do pracy przyjdzie pracownik z objawami gryp, gdy nowa grypa szerzy się w miejscowości, gdzie znajduje się zakład pracy?
· Należy taką osobę umieścić w pomieszczeniu, gdzie nie przebywają inni ludzie
· Jeśli osoba z objawami grypy ma powód wejścia do pomieszczenia z innymi ludźmi, winna zakryć nos i usta chusteczką jednorazową lub płatkiem ligniny, albo, jeżeli jest taka możliwość, założyć maseczkę ochronną na nos i usta.
· O sytuacji należy powiadomić bezpośredniego przełożonego osoby chorej
· Osobę chorą należy odesłać do domu, lub w przypadku ciężkiego stanu zdrowia do oddziału chorób zakaźnych, lub innego wydzielonego do leczenia grypy, zapewniając mu w tym przypadku odpowiedni transport karetką.
· Szczególną opieką należy otoczyć kobiety w ciąży, u których wystąpiły objawy grypy. Pracownicą w ciąży z objawami grypy każdorazowo należy skierować do lekarza.

Co należy zrobić dla pracowników, którzy mieli kontakt ze współpracownikiem, u którego potwierdzono, lub podejrzewano zakażenie wirusem nowej grypy A(H1N1)?
· Należy poinformować pracowników o tym kontakcie i możliwości zakażenia.
· Zalecić im codzienne pomiary temperatury i obserwację, czy nie występują u nich objawy grypy w ciągu 7 dni od kontaktu
· Zalecić im nie przychodzenie do pracy i natychmiastowe zgłoszenie się do lekarza, jeżeli wystąpią u nich objawy grypowe w ciągu 7 dni od kontaktu.

Prof. dr hab. Andrzej Zieliński
Krajowy Konsultant ds. Epidemiologii



Nowa grypa A(H1N1)
Propozycja zaleceń dla szkół

Ten materiał stanowi propozycję Krajowego Konsultanta ds. Epidemiologii.
Nie jest on dokumentem obowiązującym prawnie.


Ogłoszenie przez WHO fazy pandemicznej nowej grypy A(H1N1) uzasadnia wzmożoną ostrożność i przygotowanie środków zapobiegawczych mających na celu zmniejszenie szybkości szerzenia się zakażeń w społeczeństwie. Pracodawcy i pracownicy mogą w tym odegrać istotną rolę.

Objawy nowej grypy A(H1N1) są podobne jak grypy sezonowej:
· gorączka
· kaszel
· ból gardła
· katar z płynną wydzieliną lub zatkanym nosem
· bóle mięśniowe i stawowe
· ból głowy
· dreszcze

W około 25-30% przypadków nowej grypy mogą występować wymioty i biegunka. Podobnie jak w grypie sezonowej część zachorowań przebiega ciężko, a nawet może zakończyć się śmiercią.
Szerzenie się nowej grypy, podobnie jak grypy sezonowej, odbywa się przez zakażenia drogą powietrzną i kropelkową. Możliwe jest też przenoszenie się zakażenia przez dotykanie przedmiotów zanieczyszczonych śliną lub wydzieliną dróg oddechowych osoby chorej i następnie dotykanie śluzówki osoby zdrowej.

Szkoła jest miejscem gdzie kontakty między uczniami są bardzo bliskie i gdzie choroby szerzące się drogą powietrzną mogą przenosić się szczególnie łatwo. Zakażeni uczniowie mogą też stanowić źródło zakażenia dla swych rodzin oraz innych członków społeczeństwa.
Skuteczność zapobiegania szerzeniu się zakażeń wirusem nowej grypy wśród uczniów szkół zależy w dużym stopniu od harmonijnej współpracy z lokalną inspekcją sanitarną oraz z rodzicami. Naturalnym koordynatorem tych działań powinny być dyrekcje szkół oraz terytorialnie właściwe Kuratoria.
Przygotowania do działań profilaktycznych, w tym zaopatrzenie szkół w środki czystości oraz przeprowadzenie instruktażu dla rodziców i uczniów powinno być wykonane niezwłocznie. Natomiast działania o charakterze administracyjnym powinny być podejmowane adekwatnie do sytuacji w okresie szerzenia się zakażeń wirusem nowej grypy A(H1N1), przez uprawnione do tego organa.
Zarządzeniem o daleko idących konsekwencjach jest decyzja o zamykaniu szkół w okresie epidemii. Porozumienie w sprawie procedur zamykania szkół, uzgodnień poprzedzających decyzję, zakresu powiadomień o decyzji oraz działań związanych z organizacją opieki nad dziećmi w okresie zamknięcia szkoły, jak również procedury dotyczące ponownego jej otwarcia powinny być ustalone jak najszybciej między odpowiednimi terytorialnie Kuratoriami oraz jednostkami Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Procedury te mogą być uzgadniane na szczeblu lokalnym lub ministerialnym, ale kompetencje odpowiednich jednostek administracyjnych i zakres obowiązujących uzgodnień nie powinny budzić żadnych wątpliwości w momencie konieczności podejmowania decyzji.

Korzyści i problemy związane z zamykaniem szkół
Decyzja o zamknięciu szkół z powodu epidemii jest podejmowana ze względu na zagrożenie szerzeniem się zakażeń na terenie szkoły. W przeszłości sygnałem do jej podjęcia była zwykle wysoka absencja chorobowa w szkole. Doświadczenia innych krajów zawierają zarówno przykłady korzystnego wpływu zamknięcia szkół na spowolnienie szerzenia się grypy jak i braku korzystnych efektów. Różnica w skuteczności zamknięcia szkoły zależy najprawdopodobniej od szybkości podjęcia decyzji i długości okresu na jaki szkoły bywają zamknięte oraz od możliwości zapewnienia indywidualnej opieki dzieciom, tak aby zapobiec grupowaniu się ich poza szkołą.
Oczekiwanie z decyzją zamknięcia szkoły na wysoką absencję sprawia, że wielu zdrowych uczniów może w momencie zamknięcia szkoły być w okresie wylęgania i w stosunku do nich zamknięcie szkoły nie przyniesie spodziewanych rezultatów.
Decyzję o zamknięciu szkoły należy zawsze starannie rozważyć uwzględniając jej możliwe niekorzystne następstwa. Dyrekcja szkoły powinna wiedzieć, co się dzieje z uczniami w czasie, gdy szkoła jest zamknięta. Jeżeli gromadzą się w domach, na podwórkach lub placach zabaw, zamknięcie szkoły nie zapobiegnie szerzeniu się zakażeń. Zamknięcie szkół stanowi też wielkie obciążenie dla rodziców, którzy muszą zorganizować opiekę nad dziećmi w taki sposób, aby jak najmniej w okresie epidemii kontaktowały się z rówieśnikami. Dlatego decyzja o zamknięciu szkoły powinna być zawsze poważnie rozważona i nigdy nie podejmowana pochopnie.
Może się też zdarzyć, że zamknięcie szkoły zostanie wymuszone absencją chorobową personelu. A pamiętać należy, że w czasie pandemii grypy, ani chory uczeń, ani nauczyciel, czy woźny nie może przychodzić do szkoły. I od tej zasady nie powinno być odstępstw.

Co powinien zrobić personel szkoły dla ochrony uczniów i pracowników?
· Zorganizować i przeprowadzić szkolenie lub serię szkoleń z zakresie zapobiegania szerzeniu się zakażeń wirusem nowej grypy A(H1N1) dla uczniów oraz dla rodziców.
· W okresie przygotowawczym konieczne jest sprawdzenie kanałów łączności szkoły z rodzicami i możliwości szybkiego ich powiadamiania.
· Prowadzić aktywną politykę zapobiegania zakażeniom przez dostarczanie materiałów informacyjnych na temat zachowania w szkole, mycia rąk, higieny kaszlu i czyszczenia nosa oraz promować w szkole zachowania zmniejszające prawdopodobieństwo zakażenia.
· Zachęcać do szczepień przeciw grypie sezonowej oraz nowej grypie A(H1N1). Wskazane może być uzgodnione z lekarzem zorganizowanie akcji szczepień dla uczniów. Sfinansowanie takiej akcji przez lokalny samorząd byłoby bardzo pożądane.
· W razie wystąpienia objawów grypowych wymagać od rodziców zgłoszenia dziecka do lekarza i do tego czasu pozostania w domu, a w przypadku stwierdzenia takich objawów u ucznia w szkole natychmiast umieścić go w pomieszczeniu odosobnionym i jeśli są to objawy o niewielkim nasileniu powiadomić rodziców o konieczności odebrania ucznia ze szkoły, a w przypadku ciężkiego zachorowania odesłać ucznia transportem sanitarnym do szpitala zakaźnego lub innego, wyznaczonego do leczenia grypy, uzgadniając to z rodzicami/opiekunami dziecka.
· Zapewnić miejsca do mycia rąk lub ich dezynfekcji odpowiednimi preparatami alkoholowymi (≥60%) i zapewnić wyposażenie tych miejsc w odpowiednie środki i materiały.
· Zapewnić higienę miejsc przebywania uczniów i codzienne ścieranie powierzchni, które mogą być zanieczyszczone wydzielinami i których mogą dotykać uczniowie. Znaczną część tych zbiegów higienicznych mogą wykonywać sami, odpowiednio poinstruowani, uczniowie. Czas zakaźności wydzielin poza organizmem człowieka wynosi 2-8 godzin.
· W uzasadnionych przypadkach, po konsultacji z lekarzem lub epidemiologiem, zalecić noszenie maseczek ochronnych na nos i usta na terenie szkoły i w drodze do niej.

Co może zrobić uczeń i jego rodzice, aby zredukować prawdopodobieństwo szerzenia się zakażeń w szkole?
· Pozostać w domu w razie choroby. Jeżeli objawy odpowiadają wymienionym wyżej objawom grypy, należy pozostać w domu 7 dni od wystąpienia objawów lub 1 dzień po ustąpieniu objawów, jeżeli objawy trwają 7 dni lub dłużej.
· W czasie kaszlu lub czyszczenia nosa zakrywać nos i usta chusteczką jednorazową, którą po jednorazowym użyciu należy wyrzucić, a ręce umyć starannie wodą z mydłem.
· W rozmowie unikać bliskich kontaktów twarzą w twarz. W tym szczególnym przypadku uzasadnione jest rozmawianie z głową odwróconą od rozmówcy.
· Unikać dotykania palcami ust, nosa i powiek oczu.
· Poza szkołą unikać przebywania w pomieszczeniach z kilkoma osobami na raz, a szczególnie masowych zgromadzeń i sportów kontaktowych.
· Przestrzegać zasad higienicznych wynikających z instrukcji uzyskanych w szkole również w domu i we wszystkich sytuacjach pozaszkolnych.

Postępowanie z uczniami narażonymi w szkole na kontakt z potwierdzonym przypadkiem nowej grypy A(H1N1)

Jak postępować w przypadku, gdy do szkoły przyjdzie uczeń z objawami grypy, jeżeli nowa grypa szerzy się w miejscowości, gdzie znajduje się szkoła?
· O sytuacji należy niezwłocznie powiadomić rodziców chorego ucznia
· Należy ucznia umieścić w pomieszczeniu, gdzie nie przebywają inni ludzie. W przypadku objawów o niewielkim nasileniu powiadomić rodziców o konieczności odebrania ucznia ze szkoły, a w przypadku ciężkiego zachorowania odesłać ucznia transportem sanitarnym do szpitala zakaźnego lub innego, wyznaczonego do leczenia grypy, w porozumieniu z rodzicami/opiekunami dziecka.
· Jeśli uczeń z objawami grypy ma powód wejścia do pomieszczenia z innymi ludźmi, winien zakryć nos i usta chusteczką jednorazową lub płatkiem ligniny, albo, jeżeli jest taka możliwość, założyć maseczkę ochronną na nos i usta.

Co należy zrobić dla uczniów, którzy mieli kontakt ze osobą, u której potwierdzono, lub podejrzewano zakażenie wirusem nowej grypy A(H1N1)?
· Należy poinformować rodziców o tym kontakcie i możliwości zakażenia.
· Zalecić im codzienne pomiary temperatury i obserwację, czy nie występują u ucznia objawy grypy w ciągu 7 dni od kontaktu
· Zalecić im nie posyłanie ucznia do szkoły i zgłoszenie się do lekarza w przypadku wystąpienia objawów grypowych w ciągu 7 dni od kontaktu

Prof. dr hab. Andrzej Zieliński
Krajowy Konsultant ds. Epidemiologii



Nowa grypa A(H1N1)
Propozycja zaleceń dla osób zamieszkujących wspólnie w jednym mieszkaniu

Ten materiał stanowi propozycję Krajowego Konsultanta ds. Epidemiologii.
Nie jest on dokumentem obowiązującym prawnie.



Ogłoszenie przez WHO fazy pandemicznej nowej grypy A(H1N1) uzasadnia wzmożoną ostrożność i przygotowanie środków zapobiegawczych mających na celu zmniejszenie szybkości szerzenia się zakażeń w społeczeństwie.
Objawy nowej grypy A(H1N1) są podobne jak grypy sezonowej:
· gorączka
· kaszel
· ból gardła
· katar z płynną wydzieliną lub zatkanym nosem
· bóle mięśniowe i stawowe
· ból głowy
· dreszcze

W około 25-30% przypadków nowej grypy mogą występować wymioty i biegunka. Podobnie jak w grypie sezonowej część zachorowań przebiega ciężko, a nawet może zakończyć się śmiercią.
Szerzenie się nowej grypy, podobnie jak grypy sezonowej, odbywa się drogą powietrzną i kropelkową. Możliwe jest też przenoszenie się zakażeń przez dotykanie przedmiotów zanieczyszczonych śliną lub wydzieliną dróg oddechowych osoby chorej i następnie przenoszenie na śluzówki osoby zdrowej.
Grypa jest chorobą, która jest zaraźliwa głównie w okresie objawowym i jej zaraźliwość jest zależna od nasilenia objawów choroby, szczególnie kaszlu i nieżytu nosa. Mieszkanie jest miejscem gdzie kontakty między lokatorami, a szczególnie członkami rodzin mogą być szczególnie bliskie i gdzie choroby szerzące się drogą powietrzną mogą przenosić się bardzo łatwo. Zakażenia nabywane w domu mogą być z kolei przenoszone do zakładów pracy, szkół oraz innych miejsc gromadzenia się ludzi poza domem. Skuteczne zapobieganie szerzeniu się zakażeń dotyczy zachowań w mieszkaniu, a także odpowiedniego postępowania w sytuacjach, w których osoby znajdują się poza nim.

Co mogą zrobić współlokatorzy mieszkania, aby zapobiec szerzeniu się zachorowań na grypę?
· Aby zapobiec szerzeniu się zakażeń należy nastawić się na wczesne wykrywanie objawów grypowych, w tym wzrostów temperatury ciała, i nie lekceważenie żadnego z nich.
· Osoba, która ma jeden lub więcej objawów wymienionych powyżej, powinna, w miarę możliwości, ograniczyć bliskie, w tym intymne, kontakty z innymi osobami i niezwłoczne powinna się zgłosić do lekarza.
· Jeżeli, z racji małego nasilenia objawów, lekarz zaleci pozostawanie w czasie choroby w domu, powinno się zapewnić osobie chorej osobny pokój, do którego powinno się wchodzić tylko w celu niezbędnej obsługi chorego, zawsze starając się zakryć nos usta maseczką lub przynajmniej chusteczką jednorazową.
· Jeżeli nie ma w mieszkaniu możliwości zapewnienia osobie chorej osobnego pomieszczenia, należy o tym fakcie poinformować lekarza, który zaleca pozostawanie chorego w domu, aby mógł go uwzględnić w swej decyzji o wskazaniach do hospitalizacji.
· Osoby, które mają w czasie epidemii objawy grypowe, a nie są hospitalizowane, nie powinny opuszczać mieszkania przez siedem dni od wystąpienia objawów, lub o jeden dzień dłużej niż trwają objawy jeśli choroba trwa siedem dni lub dłużej. Szczególnie osoby samotne powinny być zaopatrzone w produkty spożywcze na okres ponadtygodniowy, aby uniknąć konieczności odwiedzania sklepów.

Specyfika opieki domowej nad dziećmi i młodzieżą szkolna w czasie pandemii grypy.
· Pierwszym warunkiem zapobiegania zakażeniom wirusem grypy jest pilna obserwacja dzieci pod kątem występowania u nich podanych wyżej objawów chorobowych. Należy pamiętać, że szczególnie u dzieci z nową grypą A(H1N1) często występują objawy ze strony przewodu pokarmowego.
· Przebywanie samotne przez długi okres może stanowić dla dziecka poważne obciążenie psychiczne. Jeżeli zostanie podjęta decyzja o przebywaniu w pokoju z chorym dzieckiem opiekuna, należy pouczyć dziecko o odpowiednim zakrywaniu nosa i ust w czasie kaszlu i zaopatrzyć opiekuna w maseczkę fizelinową. Poza zabiegami sanitarnymi, opiekun powinien pozostawać w możliwie jak największej odległości od chorego dziecka.
· Poważny problem może stanowić dyscyplina i stosowanie się dzieci i młodzieży do zaleceń sanitarno-epidemiologicnych, szczególnie do zakazu gromadzenia się w pomieszczeniach i wspólnych zabaw.

Prof. dr hab. Andrzej Zieliński
Krajowy Konsultant ds. Epidemiologii